مير تقي الدين كاشاني

59

خلاصة الأشعار و زبدة الأفكار ( بخش كاشان ) ( فارسي )

« مرگ خواننده » گشت تاريخش * بلكه « خوانندهء مصنّف » « 1 » هم در محلّ توجه شاهزادهء مظفّر لوا ، سلطان حمزه ميرزا « 2 » جهت دفع روميّهء شوميّه گفته : اى كرده به عزم جنگ آهنگ طريق * هست از طرف تو فتح و نصرت تحقيق چون فتح نباشد كه پى آن تاريخ * نصرت ده چرخ گفت : « توفيق رفيق » « 3 » * * * اين نو بستان كه زينت كاشان است * بادا خرّم در گلشن دهر زيب هر بستان است * چون باغ ارم از پرتو اقبال محمد خانى * چون گشت آباد نامش « ارم‌آباد محمد خان » « 4 » است * تاريخش هم در هجويّات چون هيچ نشد ز مدح حاصل * بعد از همه فكر و حكّ و اصلاح بايد خنديد و بعد از آن . . . * امّا نه همين به ريش مدّاح * * * گر توان يافت سالها به درم * مهلت زندگى به وقت رحيل ندهد يك درم ز غايت بُخل * بدهد نقد جان به عزرائيل گر دهد وعده كرم در خواب * تا بود در ميان فتد تعطيل

--> ( 1 ) . ماده تاريخ در هر دو مصرع به سال 976 ه . ق اشاره دارد . ( 2 ) . سلطان حمزه ميرزا : پسر بزرگ سلطان محمد خدابنده پادشاه صفوى و برادر شاه عباس اوّل است . در زمان حكومت عموى خود شاه اسماعيل ثانى همراه پدرش ، در شيراز رحل اقامت افكند . شاه اسماعيل دستور قتل شاهزادگان و از جمله حمزه ميرزا را صادر كرد ، لكن خود به قتل رسيد . وى در فرماندهى امور لشكرى و هدايت آن مشغول بود و در اين اثنا ( 982 ) ، ميان حكومت ايران و عثمانى بر سر ايروان و شروان و آذربايجان جنگ درگرفته بود . شاهزاده حمزه ميرزا درين جنگها رشادت‌ها و دلاورى بسيارى در دفع عساكر عثمانى از خود نشان داد و در سال 990 ، به دست يكى از غلامان خود بقتل رسيد . سلطان مراد سوم جانشين سلطان سليم ، از اوضاع آشفتهء ايران در اين مدّت استفاده برد و قريب 20 سال ايالات غربى ايران را در قبضهء اقتدار حكومت عثمانى قرار داد و در ايّام شاه عباس اوّل ، تسلّط تركان عثمانى بر طرف گرديد . ( 3 ) . به سال 986 ه . ق اشاره دارد . ( 4 ) . به سال 992 ه . ق اشاره دارد .